Άτυπη Μάθηση
Άτυπη Μάθηση (informal learning) είναι η µάθηση που προκύπτει από δραστηριότητες της καθηµερινής ζωής οι οποίες σχετίζονται µε την εργασία, την οικογένεια ή τον ελεύθερο χρόνο και δεν είναι διαρθρωµένη από άποψη µαθησιακών στόχων, χρόνου µάθησης ή διδακτικής υποστήριξης, γι’ αυτό και τυπικά δεν οδηγεί σε επίσημη πιστοποίηση. Παραδείγµατα µορφών άτυπης εκπαίδευσης αποτελούν τα εξωσχολικά βιβλία και κόμιξ εκλαϊκευμένης επιστήμης. Τα κόμικς από παιδαγωγική σκοπιά είναι μια γλώσσα παγκοσμίως κατανοητή, προκαλεί τις αισθήσεις, μετατρέπει το αφηρημένο σε συγκεκριμένο, απογειώνει τη φαντασία των εφήβων και βασίζονται στη θεωρία της διπλής κωδικοποίησης του Paivio (dual coding: Paivio, 1991): οι άνθρωποι αποθηκεύουν και αποκωδικοποιούν πληροφορίες με διπλό τρόπο σε δύο συστήματα μνήμης, τη γλώσσα (λεκτικές πληροφορίες) και τις εικόνες (μη λεκτικές πληροφορίες). Άρα η εικόνα είναι αποτελεσματικότερη στη μάθηση, όταν συνοδεύεται από κείμενο και αντίστροφα.
Ιστορία της χρήσης των κόμικς στην εκπαίδευση
Στις ΗΠΑ διεξάγονται μελέτες για την εκπαιδευτική τους αξία ήδη από τη δεκαετία του ’40. Ορισμένοι επιστήμονες ( F. Wertham, 1954) τα θεώρησαν ως φραγμό στην Εκπαίδευση και μετά τα μέσα του ’50 η ενασχόληση με το ζήτημα της εκπαιδευτικής τους αξίας σταμάτησε. Επαναφέρονται το 1970 για τους απρόθυμους αναγνώστες και ως υπεράσπιση ενάντια σε έναν νέο εχθρό, την τηλεόραση. Η κατάσταση άλλαξε το 1992 όταν το βιβλίο κόμικς με θέμα το Ολοκαύτωμα του Art Spiegelman κέρδισε το βραβείο Pulitzer. Την επόμενη δεκαετία, τα κόμικς άρχισαν να χρησιμοποιούνται σε μεγάλο βαθμό στην Εκπαίδευση. Ορισμένοι καθηγητές (R. Versaci, 2001 ; J. Kakalios 2001) τα χρησιμοποίησαν για τη διδασκαλία της Λογοτεχνίας και της Φυσικής αντίστοιχα σε αμερικάνικα Πανεπιστήμια. Στη νέα χιλιετία οι ειδικοί τα θεωρούν δέλεαρ για τους εφήβους, ειδικά για τους απρόθυμους μαθητές (Bacon, 2002).
Κόμικς στην εκπαίδευση! Γιατί;
Α. Κίνητρα-Δραστηριοποίηση
Παρακινούν: είναι χρήσιμα ως κίνητρο και αυξάνουν την ατομική συμμετοχή, καθιστούν την μάθηση πάρα πολύ εύκολη (Hutchinson, 1949).
Γοητεύουν: ασκούν μαγνητική έλξη στα παιδιά (Alongi, 1974)
Β. Εποπτεία
Εικόνες και κείμενο επωμίζονται το φορτίο της ιστορίας από κοινού.
Τα κόμικς θέτουν ένα ανθρώπινο πρόσωπο σε ένα μάθημα-συναισθηματική σύνδεση μεταξύ μαθητών και χαρακτήρων μιας ιστορίας.
Γ. Μονιμότητα
Μόνιμο οπτικό στοιχείο σε αντίθεση με
α. ταινίες διαλέξεις: το μέσο ή ο ομιλητής υπαγορεύει την ταχύτητα της διαδικασίας
β. βιβλία : μόνιμο στοιχείο, αλλά όχι εικόνες.
Δ. Δημοτικότητα
Τα παιδιά είναι εξοικειωμένα με τη λαϊκή κουλτούρα (popular culture)
Απόκτηση ικανοτήτων στα Μέσα Ενημέρωσης (media literacy). -> “…ώστε οι μαθητές να γίνουν καταναλωτές με οξυμμένη κρίση στα μηνύματα των Μέσων” (Morrison, et al , 2002
«…πρέπει να υπάρχει αρμονία μεταξύ των δραστηριοτήτων ζωής και της εμπειρίας στο σχολείο – η νέα μάθηση είναι μια συνέχεια ή μια επέκταση της μάθησης που ήδη κατέχει ο μαθητής» Hutchinson (1949)
